Elektronik ödeme sisteminin gelişimi elektronik ticaretin vergilendirilmesini güçleştirmektedir. Elektronik ortamda yapılan ticaretin nasıl vergilendirileceği konusunda hem ulusal hem de uluslararası düzeyde yoğun bir tartışma sürüp gitmektedir. Bilişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler karşısında mevcut vergisel düzenlemeler yetersiz kalmaktadır. Bu yetersizliğin en önemli nedenlerinden birisi, elektronik ticaretin coğrafi sınırları ortadan kaldırmasından dolayı, devletlerin kendi yasal düzenlemelerinin yeni ekonominin oluşturduğu global ticaret düzenini kavrayamamasıdır.

Elektronik ticaret hacminin genişlemesi, ülkelerin Maliye İdarelerinin bu alanda yeni düzenlemeler yapmalarını gerektirmektedir. Maliye idarelerinin görevi gerçek kişi veya kurumlarca, gelir elde edildiği anda ve yerde, o işlemi vergisel açıdan tam anlamıyla kavrayabilmektir. Elektronik ortamda yapılan ticari işlemlerde, vergiyi doğuran olayın varlığını ortaya koyabilmek oldukça zor olmaktadır.

Vergiyi doğuran olay devletin vergilemenin temelidir. Vergi alacağı veya mükelleflerin vergi borçları, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın ortaya çıkması ve hukuki durumun tamamlanması ile doğar. Internet üzerinde yapılan işlemlerde vergiyi doğuran olayın kavranabilmesi açısından, fiziki mallar gibi somut ürünlerin yanında enformasyon ve veri kaynakları gibi dijital ürünlerin alışverişinin de yapılabiliyor olmasından dolayı güçlükler bulunmaktadır. Kurumlar vergisi, gelir vergisi, katma değer vergisi, gümrük vergisi, damga vergisi…vs. vergiler yasalaşırken geleneksel ticaret yöntemleri esas alınarak tanımlamalar getirilmiştir. Örneğin, bir Internet kullanıcısının bilgisayarında kullanmak üzere, dijital parası (elektronik para) ile yurt dışındaki bir banka aracılığı ile ödemelerini gerçekleştirmek suretiyle deniz aşırı ülkelerden birindeki bilgisayar sunucusu üzerindeki bir web sitesinden alışverişte bulunması durumunda, yukarıda anılan vergi kanunları açısından verginin konusu, vergiyi doğuran olay, vergi mükellefi…vb. tanımlamalar nasıl yapılacaktır? Kazanç nerede ve kim tarafından elde edilmiş sayılacaktır? Tüm bu konularda, geleneksel ticari yöntemlere uygulanmak üzere, vergi kanunlarımızdan vergisel çözümler üretmek olanaklı değildir.

O halde, elektronik ticaretin vergilendirilmesi konusunda neler yapılmalıdır? Her şeyden önce ticaretin globalleştiği dünyamızda elektronik ticaretin vergilendirilmesi için devletlerin yalnız başlarına vergisel bir çözüm üretmeleri mümkün değildir. Vergisel alanlarda yapılabilecek her bir düzenleme serbest ekonomiye devletin bir müdahalesi gibi algılanacak ve sermayenin ülke dışına çıkmasına neden olacaktır. Oysa, uluslararası bazda alınabilecek önlemler ve uygulanabilecek yaptırımlar aracılığıyla, dünya üzerinde elektronik ticaretin vergilendirilmesinde önemli adımlar atılmış olacaktır. Yada..

Yada Türk Maliye İdaresinin uyguladığı dünya ülkeleri içerisinde nacizane ve mantık dışı bir yöntemle elektronik ticaret vergilendirilmeye çalışılacaktır. Ülkemizde bilgi ekonomisinin yeni yeni gelişmekte olduğu bir dönemde, elektronik ticaret konusunda firmaların çok olumlu düşündüğü ve yatırımlarını planladıkları bir ortamda, Maliye İdaresi, telekomünikasyon hizmetlerindeki Katma Değer Vergisi oranını %50 ye varan bir oranda artırmak suretiyle %17 den %25 e yükselterek Internet erişimini pahalandırmıştır. Vergi oranının bu seviyede artırılması, ekonomik darboğaz içerisinde bulunan ülkemizde insanların bilgiye ulaşmasında ve elektronik ticaretin gelişiminde caydırıcı bir etki yaratmıştır.

Internet kullanıcılarının, ev ve işyerleri telefon hatları aracılığıyla siber ortamda bilgi çağını yakalaması olanakları ve elektronik ticarette bulunmasını gerektiren Internet'e erişimleri pahalanmıtır. Elektronik ticareti vergilendiremeyen Maliye İdaresi elektronik ticareti yok etmeye çabalamaktadır. Her şeye rağmen elektronik ortamda çağdaş uygarlıklar düzeyini yakalamaya çalışan Türk Internet kullanıcıları ve girişimcileri daha fazla vergi yükü altında kalmışlardır.

Devlet olarak yapılması gereken elektronik ticaret üzerinden vergi alabilmektir; yoksa onu engellemek, ikame etkisi yaratmak suretiyle girişimci ruhunu engellemek ve ülke ekonomisinin gelişimini durdurmak değildir. Elektronik ticareti vergilendiremeyen Devlet, Internet erişimini %50 oranında pahalandırmak suretiyle dolaylı bir biçimde vergileme yapmaktadır. Dünyanın uygar ülkelerinde Internet erişimi neredeyse ücretsiz iken ve hatta devletler tarafından desteklenmekte iken, ülkemizde Internet erişiminin vergi oranları artırılmak suretiyle engellenmesini anlamak oldukça güçtür.

Bu durumda, Devlet olarak yapılması gereken iş, en kısa sürede Internet erişimini ucuzlatıcı tedbirleri almak olmalıdır. Anayasal hukuk düzeni, bireylerin haber alma özgürlüklerinin kısıtlanmasının ve ekonomik gelişimlerinin önlenmesinin karşısındadır. Sonuç olarak, Internet erişimi için ayrı bir vergisel düzenleme yapılmak suretiyle, çağdışı bir biçimde uygulanan elektronik ticaret vergisinin önlenmesi hususunda Maliye İdaresinin gerekli çalışmalarda bulunmasının en büyük dileğimiz olduğunu belirtmek anayasal bir vatandaşlık görevdir.